Konut ve çatılı işyeri kira sözleşmelerinde artış oranının nasıl belirleneceği ve kiracının verdiği tahliye taahhüdünün hangi şartlarda geçerli sayılacağı, ev sahipleri ve kiracılar arasında en sık karşılaşılan uyuşmazlık konularındandır. İşte bu konuda bilinmesi gereken temel noktalar:

  • 1

    Kira Artışında Yasal Sınır: TÜFE Ortalaması

    Türk Borçlar Kanunu'na göre konut ve çatılı işyeri kiralarında yıllık kira artış oranı, bir önceki kira yılında tüketici fiyat endeksindeki oniki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçemez. Taraflar sözleşmede bu oranın üzerinde bir artış kararlaştırmış olsa dahi, kanuni sınırı aşan kısım geçerli kabul edilmez.

  • 2

    Artış Oranı Hangi Aya Göre Hesaplanır

    Uygulanacak oran, kira sözleşmesinin yenilendiği aya kadarki oniki aylık TÜFE ortalamasına göre belirlenir; bu nedenle her sözleşme için oran, yenileme tarihine göre farklılık gösterebilir. Güncel oranın TÜİK verilerinden teyit edilmesi önerilir.

  • 3

    Tahliye Taahhütnamesinin Geçerlilik Şartları

    Kiracının kiralananı belirli bir tarihte boşaltacağını yazılı olarak taahhüt etmesi hâlinde, ev sahibi bu taahhüde dayanarak tahliye talep edebilir. Ancak taahhüdün geçerli sayılabilmesi için kiracının bu beyanı serbest iradesiyle, herhangi bir baskı altında kalmaksızın vermiş olması gerekir.

  • 4

    Taahhüdün Sözleşmeyle Aynı Tarihte Alınmasının Sonucu

    Yerleşik yargı uygulamasına göre, kira sözleşmesiyle aynı tarihte imzalanan tahliye taahhütleri genellikle geçersiz kabul edilmektedir; zira bu durumda taahhüdün kiracının serbest iradesiyle değil, sözleşmenin kurulma şartı olarak verildiği kabul edilir. Taahhüdün geçerli olabilmesi için sözleşme tarihinden sonraki bir tarihte ayrıca düzenlenmesi gerekir.

  • 5

    Tahliye Talebinde Süre

    Taahhütte belirtilen tarihten itibaren bir ay içinde icra takibi başlatılması veya dava açılması gerekir; bu sürenin geçirilmesi hâlinde tahliye taahhüdüne dayanarak tahliye talep etme hakkı kaybedilebilir.

Kira artış oranının doğru hesaplanması ve tahliye taahhütnamesinin geçerlilik şartlarının somut olaya göre değerlendirilmesi, uyuşmazlıkların önlenmesi açısından önem taşır.

Not: Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup somut bir hukuki durum için tavsiye niteliği taşımaz. Güncel TÜFE oranları ve kendi durumunuza özel değerlendirme için bizimle iletişime geçebilirsiniz.